Sprawca czynu zabronionego

Sprawcą przestępstwa nazywamy osobę, która osobiście popełnia przestępstwo. To po prostu realizator czynu zabronionego, jak np. oszustwa, kradzieży czy zabójstwa. Warto też zaznaczyć, że realizacja przestępstwa może odbyć się również w formie wieloosobowej! Dodatkowo kodeks karny poszerza pojęcie sprawstwa o sprawstwo: kierownicze i polecające.

Sprawstwo kierownicze istnieje wtedy, gdy sprawcą jest osoba kierująca wykonaniem czynu zabronionego przez inną osobę. Żeby określić sprawstwo kierownicze istotne jest ustalenie władztwa sprawcy kierowniczego nad realizacją przez inną osobę/osoby czynu zabronionego. Oznacza to, że do dokonania czynu zabronionego musi istnieć porozumienie między sprawcą kierowniczym a wykonawcą/wykonawcami czynu zabronionego.

Sprawstwo polecające polega na tym, że sprawca polecający wykorzystuje uzależnienie innej osoby od siebie i poleca jej dokonanie czynu zabronionego. Przy sprawstwie polecającym istotą sprawstwa jest wykorzystanie uzależnienia (układu, w którym jedna osoba ma wpływ na drugą osobę). Uzależnienie międzyosobowe może być formalne i nieformalne. Popularne są układy rodzic-dziecko, szef-pracownik

Wyłączenie odpowiedzialności karnej

W prawie karnym istnieje takie pojęcie, jak wyłączenie odpowiedzialności karnej. Okoliczności, które wyłączają odpowiedzialność karną, dzielimy na dwie lub trzy grupy. Należą do nich: okoliczności wyłączające bezprawność czynu i okoliczności wyłączające winę, a niektórzy wyróżniają również okoliczności wyłączające społeczną szkodliwość czynu.

Okoliczności wyłączające bezprawność czynu to okoliczności, przy których czyn, który ma znamiona przestępstwa, nie jest nim w rzeczywistości. Najczęściej są to czyny, które na mocy przepisów prawnych lub utartej praktyki są uważane za zgodne z prawem, przy czym zaistniałe okoliczności wyłączają bezprawność czynu. Są to m.in. obrona konieczna czy stan wyższej konieczności.

Okoliczności wyłączające winę to okoliczności, w przypadku zaistnienia których wykonany czyn pozostaje bezprawny, jednak nie jest przestępstwem ze względu na brak zawinienia. Są to takie okoliczności jak nieświadomość bezprawności czynu, rozkaz przełożonego czy niepoczytalność.

I trzecia grupa, nie przez wszystkich uznawana: okoliczności wyłączające społeczną szkodliwość czynu. Wyróżniana jest przez niektórych przedstawicieli doktryn. Oznacza ona, że według zasady nullum crimen sine damno sociali magis quam minimo (nie ma przestępstwa bez społecznej szkodliwości w stopniu większym od znikomego) społeczna szkodliwość czynu jest koniecznym składnikiem przestępstwa. Oznacza to, że gdy nie występuje lub społeczna szkodliwość czynu jest znikoma, to uchylana jest przestępczość czynu

Zatarcie skazania

Zatarcie skazania jest ważne z punktu widzenia szeroko pojętego humanitaryzmu. Współcześni specjaliści wychodzą z założenia, że karanie sprawcy przestępstwa nie powinno trwać nieustannie. Dokładniej oznacza to, że upływ czasu powoduje zatarcie w społeczeństwie pamięci o przestępstwie. Również według współczesnej kryminologii skazana osoba po odbyciu kary powinna móc zerwać z przestępczością bez nieustannego piętnowania przez społeczeństwo.

Za tą definicją idzie przepis, według którego zatarciu ulegają wszystkie wyroki za wyjątkiem wyroków pozbawienia wolności, za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości osoby poniżej 15 roku życia. Co jest bardzo istotne, to to, że w momencie, w którym następuje zatarcie skazania, skazanie uważa się za niebyłe

Groźba karalna

Groźba karalna to przestępstwo, które polega na grożeniu innej osobie popełnieniem na jej szkodę (lub jej bliskiej osobie) przestępstwa. Groźby karalne są najczęściej formułowane słownie lub pisemnie (groźbą mogą być zarówno telefony, jak i anonimowe listy czy maile). Najczęściej przedmiotem gróźb są przeważnie zapowiedzi aktów przemocy, dokonanie szkód na mieniu bądź ujawnienie kompromitujących potencjalnego poszkodowanego informacji. Groźby karalne to czyny umyślne!


Te groźby, które wywołały u pokrzywdzonego obawę realizacji, ale z kontekstu wynika, że groźby są bezpodstawne, nie stanowią przestępstwa. Art.190 KK stanowi, że:
§ 1. Kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.


Groźby karalne zostały sklasyfikowane jako przestępstwo przeciwko wolności.

Rodzaje kar

Według kodeksu karnego do kar zaliczamy:

• grzywnę,
  
• ograniczenie wolności,
  
• pozbawienie wolności,
  
• 5 lat pozbawienia wolności,
  
• dożywotnie pozbawienie wolności.
  

Grzywna to kara za przestępstwa o mniejszym stopniu szkodliwości społecznej. Nierzadko występuje wymiennie z karą ograniczenia wolności/pozbawienia wolności do dwóch lat. Niewątpliwą zaletą grzywny jest fakt, że ukarany sprawca nie jest zmuszany do kontaktów ze środowiskiem przestępczym.


Ograniczenie wolności polega na zakazie zmiany miejsca stałego pobytu bez zgody sądu. Oprócz tego trzeba jeszcze dokonywać nieodpłatnej, kontrolowanej przez sąd pracy na cele społeczne i udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu kary. Kodeks karny przewiduje jednak warunkowe zawieszenie wykonania kary ograniczenia wolności na okres próby od 1 roku do 3 lat.


Kara pozbawienia wolności polega na umieszczeniu skazanego w więzieniu. Kara pozbawienia wolności trwa najkrócej miesiąc, a najdłużej 15 lat. Karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach. Jeżeli popełnione przestępstwo jest zagrożone pozbawieniem wolności nieprzekraczającą trzech lat, grzywną lub ograniczeniem wolności to sąd może odstąpić od wymierzenia kary jeżeli społeczna szkodliwość czynu jest nieznaczna a jednocześnie wymierzony inny środek kary.


Kara 25 lat pozbawienia wolności jest wymierzana w przypadkach ciężkich zbrodni. Wymierzenie kary 25 lat pozbawienia wolności izoluje sprawcę ze społeczeństwa. Skazany może jednak warunkowo zostać zwolniony po odbyciu 15 lat.

Kara dożywotniego pozbawienia wolności to kata, która polega na osadzeniu skazanego w zakładzie karnym do końca życia. Kara dożywotniego pozbawienia wolności jest najsurowszą kara, która jest przewidziana w kodeksie karnym. Ta kara jest bezterminowa, jednak skazany może ubiegać się o warunkowe zwolnienie po 25 latach kary. Sąd jednak może odmówić skazanemu udzielenia przedterminowego zwolnienia.


Karę dożywocia można orzec za:

• wszczęcie lub prowadzenie wojny,
  
• ludobójstwo,
  
• stosowanie środka masowej zagłady, zakazanego prawem międzynarodowym,
  
• zabijanie jeńców wojennych,
  
• zabijanie osób, które poddały się/złożyły btoń,
  
• zabijanie osób rannych, chorych, rozbitków, personelu medycznego, osób duchownych, ludności cywilnej,
  
• pozbawienie niepodległości państwa,
  
• odebranie części terytorium państwa,
  
• zmiana przemocą konstytucyjnego ustroju RP,
  
• dopuszczenie się zamachu na życie prezydenta,
  
• zabójstwo.

Tryb ścigania przestępstw

Wszczęcie postępowania zależy od tego, w jakim trybie ścigane jest przestępstwo. Wyróżniamy dwa tryby ścigania przestępstw:

• z oskarżenia publicznego,
  
• z oskarżenia prywatnego.
  

Pierwszy wymieniony tryb, czyli z oskarżenia publicznego, to tak zwany tryb publicznoskargowy. Ściganiem przestępstw tego typu zajmuje się państwo, z kolei stroną oskarżającą jest publiczny oskarżyciel. Tryby publicznoskargowe dzielimy na przestępstwa ścigane z urzędu oraz przestępstwa ścigane na wniosek. Przestępstwa ścigane z urzędu to w skrócie przestępstwa, w których na podejrzenia popełnienia przestępstwa następuje jego ściganie. Z kolei ściganie na wniosek oznacza, że organy ścigania będą ścigać oskarżonego gdy osoba uprawniona do złożenia wniosku tego zażąda.

Tryb z oskarżenia prywatnego to tryb prywatnoskargowy. W uproszczeniu – akt oskarżenia przygotowuje, wnosi i popiera sam pokrzywdzony. Czyny ścigane z oskarżenia prywatnego to najczęściej sprawy typu: zniewaga, zniesławienie, naruszenie nietykalności cielesnej i tym podobne.

Prowadzenie pod wpływem środków odurzających

Przestępstwem kwalifikowanym tak samo jak prowadzenie w stanie nietrzeźwości pod wpływem alkoholu jest kierowanie pojazdu pod wpływem środka odurzającego (np. marihuana, heroina czy amfetamina). Co ważne, dla stwierdzenia obecności środka odurzającego nie jest istotne jego stężenie w organizmie, ale sam fakt obecności, któremu towarzyszy negatywny „wpływ” na kierowcę. Należy bowiem podkreślić, że środki odurzające i psychotropowe są wykrywalne w płynach ustrojowych nawet kilka dni po ich zażyciu, a więc ich wpływ na kierującego w chwili badania może być pomijany.

Spożycie środków odurzających ma negatywny wpływ na organizm. Narkotyki nieprzychylnie wpływają na zdolności psychomotoryczne: zniekształcają percepcję wzrokową i słuchową, powodują nadmierną pewność siebie na drodze, zaburzają zdolność do prawidłowej oceny ryzyka na drodze - opóźniają czas reakcji, powodują reakcje impulsywne oraz halucynacje. Niestety przyczynia się to do większego prawdopodobieństwa spowodowania wypadku. Warto zaznaczyć, że już samo prowadzenie pod wpływem jest przestępstwem, zgodnie z art. 178 Kodeksu Karnego „Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.” Natomiast za spowodowanie wypadku drogowego pod wpływem środka odurzającego skutkującego śmiercią innej osoby lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu grozi pozbawienie wolności do 12 lat. 

 

Bezprawne przerwanie ciąży

Życie ludzkie jest jedną z najważniejszych konstytucyjnych wartości, to ono jest szczególnie chronione w przepisach prawa, w tym także prawa karnego. Mowa tu o życiu narodzonym jak i o tym nienarodzonym. W tym miejscu należy wyróżnić dwie sytuacje dotyczące nienarodzonego życia. Pierwsza z nich dotyczy pozbawienia życia nienarodzonego za zgodą matki (aborcja), bądź też w przypadku gdy odbywa się to poza wolą matki a więc pod groźbą i przemocą.

Kwestia ta została uregulowana w art. 152 Kodeku Karnego, który przewiduje odpowiedzialność karną zarówno dla osoby, która za zgodą kobiety usuwa ciążę wbrew przepisom ustawy, jak i dla osoby, która udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania. Za ten występek grozi kara pozbawienia wolności do lat 3.

Odwołując się do wspomnianej wcześniej sytuacji, w której dochodzi do pozbawienia życia nienarodzonego poza zgodą matki, czyli np. wskutek przemocy przewidziana jest kara pozbawienia wolności od 8 miesięcy do 8 lat.

Ustawodawca jednak przewidział sytuację, w których przerwanie ciąży może nie pociągać za sobą konsekwencji karnych. W myśl art. 4a Ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży legalne jej przerwanie jest dopuszczalne tylko w następujących przypadkach, gdy:

• ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej,

• badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu,

• zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego - gwałtu (jeżeli od początku ciąży nie upłynęło więcej niż 12 tygodni), co stwierdza prokurator.
  
  
  
  
  

Jak skutecznie walczyć z stalkingiem?

Tytułowy stalking określany jest jako uporczywe nękanie bądź prześladowanie ofiary. Zgodnie z kodeksem karnym stanowi przestępstwo, za które grozi kara pozbawienia wolności nawet do dziesięciu lat. Zagadnienie zostało zawarte w art. 190a Kodeksu Karnego, jako przestępstwo przeciwko wolności człowieka.


Za uporczywe nękanie przyjmuje się prześladowanie, dokuczanie innej osobie, głuche lub obraźliwe telefony, niechciane sms-y oraz e-maile, śledzenie, obserwowanie, nachodzenie itp. W obecnych czasach przy rozpowszechnionej obecności portali społecznościowych, trzeba wspomnieć, że także w tym zakresie możemy mieć do czynienia ze stalkingiem. W sytuacji gdy ktoś wykorzystuje wizerunek innej osoby lub jej dane osobowe w celu wyrządzenia szkody majątkowej lub osobistej także podlega karze do 3 lat pozbawienia wolności.


Zatem jak uchronić się od stania się ofiarą stalkingu?
Przede wszystkim należy wyrazić swój sprzeciw w stosunku do osoby nękającej. Ważne jest także aby całkowicie zignorować taką osobę, nie wdawać się w żądne dyskusje i nie prowokować dalszych kroków. Mimo to jeśli nękanie będzie się nasilać trzeba koniecznie zabezpieczyć wszystkie dowody: zachować smsy, bilingi telefoniczne, nagrywać rozmowy.


Przestępstwo nękania jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego, co w praktyce oznacza, że do wszczęcia postępowania konieczne będzie zawiadomienie organów ścigania przez osobę tym przestępstwem pokrzywdzoną. W postępowaniu tym niezbędne są wszelkie dowody potwierdzające zaistniałe zjawisko w stosunku do pokrzywdzonej osoby.

Mediacje w sprawach karnych

Najczęściej wszelkie sporne kwestie z zakresu prawa karnego rozstrzygane są w drodze sadowej, warto jednak podjąć się pozasądowego rozwiązania sporu. Taka alternatywną możliwością są mediacje, które maja na celu zakończenie sporu bez przeprowadzania długotrwałego i kosztownego procesu sądowego.
Przeprowadzanie mediacji jest o tyle korzystne, że odbywa się poza sądem, bezpłatnie oraz poufnie przy udziale bezstronnego mediatora. Udział w mediacji z pewnością pozwala w bardziej komfortowy sposób rozwiązać spór a obecność niezależnego mediatora gwarantuje sprawiedliwe rozwiązanie.  Mediacjapozwala poznać i zrozumieć stanowisko drugiej strony. Ułatwia wzajemne relacje między pokrzywdzonym a sprawcą przestępstwa po popełnieniu przestępstwa i umożliwia wspólne funkcjonowanie w społeczeństwie bez poczucia krzywdy czy zagrożenia.



Warto wiedzieć, że podjęcie mediacji jest już możliwe na etapie postępowania przygotowawczego, przeprowadzanego przez organy ścigania. Proces polubownego rozwiązania może zostać rozpoczęty na wniosek poszkodowanego oraz oskarżonego, bądź z urzędu.


Niezmiennym warunkiem rozpoczęcia mediacji jest dobrowolne podjęcie działań obu stron niezależnie od sposobu wszczęcia. W przypadku niewyrażenia zgody na rozpoczęcie lub kontynuowanie mediacji przez którąś ze stron postępowania, mediacja zostaje przerwana.

Niekaralne formy korupcji

Zjawisko korupcji znane już było w okresie kształtowania się pierwszych struktur władzy. Najważniejszym aktem prawnym, na podstawie którego zwalcza się przestępczość korupcyjną, jest kodeks karny. Istnieją jednak także niekaralne formy korupcji, możemy zaliczyć do nich nepotyzm, kumoterstwo i konflikt interesów.

Pierwsze z wymienionych – nepotyzm i kumoterstwo, są ze sobą niejako powiązane. Nepotyzm to nadużywanie zajmowanego stanowiska poprzez protegowanie krewnych, którego podstawowym wyznacznikiem jest tak zwana bezpośrednia podległość służbowa.


Natomiast kumoterstwo to faworyzowanie oparte nie na pokrewieństwie, ale na powiązaniach towarzyskich. Protegowane są osoby, które najczęściej nie posiadają odpowiednich zdolności lub kwalifikacji.


Ostatnią wymienioną na wstępie bezkarną formą korupcji jest konflikt interesów. Został on zdefiniowany jako pełnienie przez osobę publiczną, albo członków jej najbliższej rodziny, funkcji lub utrzymywanie kontaktów o charakterze prywatnym, które wpływać mogą na treść urzędowych zachowań w sposób mogący rodzić wątpliwości co do ich bezstronności. Konflikt interesów niestety jest powszechny, przejawia się w różnych formach i występuje na wszystkich szczeblach działań gospodarczych, politycznych, administracyjnych.


Niestety biznes jest ogromnie podatny na korupcję i daje wiele możliwości dla nieuczciwych zachowań.

Wycofanie koncesji na alkohol

Działalność w branży gastronomicznej ma to do siebie, że sprzedaż alkoholu jest jej nieodłącznym elementem i trudno sobie wyobrazić np. ogródek piwny bez piwa. Sprzedaż alkoholu obecna jest w przydrożnym pubie, dyskotece czy w eleganckiej restauracji i hotelu. Jednak koncesje na alkohol można równie szybko stracić co ją zyskać. Do obowiązków Organu wydającego decyzję należy pisemnie pouczenie o warunkach prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych oraz o tym, w jakich sytuacjach zezwolenie może zostanie cofnięte. Aby nie utracić przysługującego prawa sprzedaży alkoholu wystarczy przestrzegać kilku prostych zasad.

Do powszechnie panujących sytuacji, w których zezwolenie na alkohol może zostać cofnie jest nieprzestrzeganie określonych w Ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Ustawodawca zalicza do nich: sprzedaż nieletnim, nietrzeźwym, czy sprzedaż na kredyt lub pod zastaw. Co więcej oprócz przestrzegania określonych zasad sprzedaży alkoholu trzeba także pilnować porządku i spokoju w obrębie swojego lokalu. Brak reakcji na zakłócanie porządku przy lokalu przynajmniej 2 razy w ciągu 6 miesięcy oczywiście także może skutkować cofnięciem zezwolenia. Dodatkowo alkohol musi być zakupiony z legalnego źródła, zakup alkoholu z nielegalnego źródła, czyli takiego gdzie dana osoba nie ma odpowiednich zezwoleń na hurtową sprzedaż alkoholu także grozi utrata zezwolenia. 

 

Wskazane aspekty to tylko najczęstsza grupa występujących zjawisk. Pozostałe kwestie związane ze sprzedażą napojów alkoholowych regulowane są przepisami Ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz stosownymi uchwałami i zarządzeniami rady gminy/miasta.

Przestępczość nieletnich

Przestępczość nieletnich jest zjawiskiem obserwowanym i rejestrowanym bardzo często. Niestety najczęściej występującymi czynnikami sprawczymi przestępczości nieletnich są nieprawidłowości i błędy wychowawcze popełniane w rodzinie i szkole, negatywne oddziaływanie grup rówieśniczych oraz warunki i właściwości osobiste nieletnich. 

 

Źródła zachowań nieletnich należy doszukiwać się już w ich najbliższym otoczeniu - w rodzinie. Rodzina jest środowiskiem najwcześniej oddziałującym na osobowość dziecka i ma decydujący wpływ na jego kształtowanie, zarówno w aspekcie pozytywnym jak i niestety negatywnym. Różne mechanizmy oddziaływania rodziny wpływają na społeczne nieprzystosowanie dziecka. Negatywna atmosfera rodzinna jest najczęściej związana ze złym pożyciem rodziców, czy też rozbiciem rodziny, alkoholizmem, konkubinatem, złym stosunkiem do dzieci. W takiej to rodzinie nieletni ma przeświadczenie, że nie jest kochany - brakuje mu poczucia miłości, bezpieczeństwa, solidarności z bliskimi osobami czy rówieśnikami. Taka rodzina stwarza większe zagrożenie dla prawidłowego rozwoju psychicznego i społecznego dziecka przez co też nie jest w żaden sposób ono kontrolowane i popada w złe towarzystwo. Natomiast często w grupie kolegów znajduje uznanie i zaczyna kierować się w życiu normami i zasadami przyjętymi od innych, niestety nowe nawyki często przyczyniają się do łamania prawa. 

 

Wśród wielu elementów determinujących przestępczość nieletnich wymienić należy takie jak: ™

- chęć zdobycia pieniędzy lub innych korzyści materialnych, ™

- zaimponowanie innym, chęć realizowania się w grupach nieformalnych, ™

- powielanie wzorców i zachowań, mających swoje źródło w domu rodzinnym,

- poczucie bezkarności za wcześniejsze czyny oraz poszukiwanie akceptacji, nie mogących znaleźć oparcia i poczucia bezpieczeństwa wśród rodziców lub opiekunów. 

 

Przestępczość nieletnich przedstawia ostry problem społeczny, którego nie wolno lekceważyć. Przybiera on coraz to drastyczniejsze formy i przestępcy również są coraz to młodsi.

W postępowaniu z nieletnimi stosuje się Ustawę o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia 26 października 1982 r. Ustawa ta określa m. in.: kompetencje sądu rodzinnego w postępowaniu w sprawach nieletnich, środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości nieletnich, tryb postępowania w sprawach nieletnich oraz postępowania wykonawczego i odwoławczego, a także zasady stosowania środków poprawczych.

Warto w młodym wieku zwalczać nawyki przestępczości w człowieku niż pozwolić na zakorzenienie się się tego zjawiska.

Warunkowe umorzenie postępowania karnego

Warunkowe umorzenie postępowania karnego uregulowane zostało w art. 66 Kodeksu Karnego. Określone zostało jako szczególny środek odpowiedzialności karnej, który zakłada poddanie sprawcy przestępstwa próbie. Oznacza to, że warunkowo można umorzyć postępowanie karne, w przypadku stwierdzenia, iż sprawdza popełnił przestępstwo - sąd w takiej sytuacji nie skazuje sprawcy jednak nakłada na niego obowiązki, które jest on zobowiązany spełnić. Omawiane umorzenie jest rodzajem swoistej szansy jaką daje państwo sprawcy.

Istotnym bonusem w takiej sytuacji jest tzw. „czysta karta” - osoba przeciwko, której warunkowo umorzono postępowanie karne pozostaje niekarana i może otrzymać zaświadczenie o swojej niekaralności. Co prawda w stosunku do takiej osoby w Krajowym Rejestrze Karnym zostaje dokonana adnotacja dotycząca jej warunkowego umorzenia postanowienia jednak warto zaznaczyć ze nie jest to jednoznaczne z wpisem o skazaniu tej osoby.

W celu stwierdzenia warunkowego umorzenia postępowania karnego jest spełnienie i wykazanie spełnienia się następujących przesłanek:

- dane przestępstwo nie jest zagrożone karą wyższą niż 5 lat pozbawienia wolności;

- wina sprawcy i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne;

- okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości;

- sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne;

- właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz jego postawa i dotychczasowy sposób życia uzasadniają przekonanie, że będzie przestrzegał porządku prawnego w przyszłości - w szczególności nie popełni już przestępstwa.

Tak jak zostało już wspomniane wcześniej warunkowe umorzenie postępowania karnego wiąże się z zobowiązaniem oskarżonego do wskazanych obowiązków, którymi często jest naprawienie wyrządzonej szkody. Innymi fakultatywnymi obowiązkami może być zobowiązanie oskarżonego do: przeproszenia poszkodowanego, wykonania świadczeń alimentacyjnych, zakaz prowadzenia pojazdów na określony czas bądź świadczenie pieniężne.

Warunkowe umorzenie postępowania karnego z pewnością daje możliwość resocjalizacji sprawcy.

Jak skutecznie walczyć z stalkingiem?

Tytułowy stalking określany jest jako uporczywe nękanie bądź prześladowanie ofiary. Zgodnie z kodeksem karnym stanowi przestępstwo, za które grozi kara pozbawienia wolności nawet do dziesięciu lat. Zagadnienie zostało zawarte w art. 190a Kodeksu Karnego, jako przestępstwo przeciwko wolności człowieka.

Za uporczywe nękanie przyjmuje się prześladowanie, dokuczanie innej osobie, głuche lub obraźliwe telefony, niechciane sms-y oraz e-maile, śledzenie, obserwowanie, nachodzenie itp. W obecnych czasach przy rozpowszechnionej obecności portali społecznościowych, trzeba wspomnieć, że także w tym zakresie możemy mieć do czynienia ze stalkingiem. W sytuacji gdy ktoś wykorzystuje wizerunek innej osoby lub jej dane osobowe w celu wyrządzenia szkody majątkowej lub osobistej także podlega karze do 3 lat pozbawienia wolności.

Zatem jak uchronić się od stania się ofiarą stalkingu?

Przede wszystkim należy wyrazić swój sprzeciw w stosunku do osoby nękającej. Ważne jest także aby całkowicie zignorować taką osobę, nie wdawać się w żądne dyskusje i nie prowokować dalszych kroków. Mimo to jeśli nękanie będzie się nasilać trzeba koniecznie zabezpieczyć wszystkie dowody: zachować smsy, bilingi telefoniczne, nagrywać rozmowy.

Przestępstwo nękania jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego, co w praktyce oznacza, że do wszczęcia postępowania konieczne będzie zawiadomienie organów ścigania przez osobę tym przestępstwem pokrzywdzoną. W postępowaniu tym niezbędne są wszelkie dowody potwierdzające zaistniałe zjawisko w stosunku do pokrzywdzonej osoby.

Jakie są konsekwencje za naruszenie zasad ochrony informacji niejawnych?

Sfera ochrony informacji niejawnych jest niezwykle ważna w wielu dziedzinach. Informacje niejawne występują zarówno w przedsiębiorstwach jaki i w instytucjach państwowych, bezapelacyjnie w każdym aspekcie powinny być odpowiednio chronione.

Ochrona informacji niejawnych w Rzeczypospolitej Polskiej unormowana jest Ustawą o ochronie informacji niejawnych z 5 sierpnia 2010 r. oraz aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie tego aktu prawnego. W przypadku jego naruszenia, w zakresie objętym przepisami Kodeksu Karnego, wchodzi w grę popełnienie określonych przestępstw.

Przestępstwa przeciwko ochronie informacji niejawnych zostały wyodrębnione w Kodeksie Karnym:

- ujawnienie informacji stanowiącej tajemnicę państwową lub służbową, 

- bezprawne uzyskanie informacji - kradzież informacji,

- naruszenie prawa do zapoznania się z informacją poprzez jej zniszczenie uszkodzenie lub

uniemożliwienie dostępu,

- dywersja informatyczna.

Kodeks karny nakłada sankcje za naruszenie zasad ochrony informacji niejawnych. Zgodnie z art. 1, §1 k.k. odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto popełnił czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w momencie jego popełnienia. Karami za ujawnienie lub niezgodne z przepisami wykorzystanie informacji niejawnych w zależności od klauzuli poufności oraz popełnionego czynu przewidziana jest grzywna bądz kara ograniczenia lub pozbawienia wolności nawet do lat 8. 

Artykuły Kodeksu karnego umożliwiają kumulację z innymi przepisami, przewidzianymi poza kodeksem, sankcjonujące naruszenie tajemnicy.

(fot. http://administracja.sgh.waw.pl/pl/SSPOiOIN/Strony/default.aspx)

Kiedy mamy do czynienia z domniemaniem niewinności?

Korzeni domniemania niewinności możemy doszukać się już w Konstytucji RP gdzie wskazano, że: "każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu" (art. 42 ust. 3).

Zasada domniemania niewinności (PRAESUMPTIO BONI VIRI) jest jedną z naczelnych zasad postępowania karnego. Jest ona niezmiernie ważna dla każdej osoby, która staje w obliczu ostrzeżenia za naruszenie prawa. W jej myśl oskarżonego uważa się za niewinnego do czasu aż jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu. Warto być świadomym, iż w myśl kodeksu postępowania karnego oskarżony do czasu udowodnienia mu winy jest objęty właśnie zasadą domniemania niewinności, a nie dających się usunąć wątpliwości nie wolno rozstrzygać na niekorzyść oskarżonego.

Do czasu wydania prawomocnego wyroku nie można przesądzać o kwestii winy oskarżonego, a w czasie postępowania procesowego oskarżony powinien być traktowany jako niewinny, bez względu na przytłaczające dowody winy. Warto także podkreślić, że na arenie międzynarodowej domniemanie niewinności gwarantuje m. in. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Europejska Konwencja Praw Człowieka.

(fot. http://www.infor.pl/prawo/prawo-karne/dowody/703218,galeria,Zasada-domniemania-niewinnosci.html)

Wnioski o świadczenia przez internet? To możliwe i to już od nowego roku.

W 2016 roku szykują się duże ułatwienia przy składaniu wniosków i przyznawaniu świadczeń. Docenią to zwłaszcza internauci, gdyż coraz więcej spraw urzędowych będzie można załatwiać online. Cóż się dziwić, jest to przecież oszczędność czasu. Co więcej, dostęp do wielu informacji będzie łatwiejszy. Wprowadzane przez nowelizację zmiany spowodują, że drogą internetową będzie odbywać się przyznawanie świadczeniach rodzinnych oraz z funduszu alimentacyjnego. Przez internet będzie też można ubiegać się o Kartę Dużej Rodzinny.

Składane wnioski i dokumenty będą uwierzytelniane za pomocą podpisu elektronicznego. Dlatego też proces ubiegania się o świadczenia będzie możliwy nie tylko w sposób tradycyjny, ale także przez
internet i to bez konieczności wizyty w urzędzie. Co ważne, nie tylko wnioski złożymy drogą
internetową, ale decyzja także zostanie przekazana tą samą drogą.

Duże ułatwienia będą mieli także urzędnicy, gdyż będą oni mogli przesyłać między sobą wszelkie niezbędne informacje. Co więcej, proces przyznawania świadczeń będzie przyspieszony, gdyż urzędnicy będą mieli prosty dostęp do danych, które gromadzi Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.

Źródło:
http://www.infor.pl/prawo/alimenty/fundusz-alimentacyjny/728253,Wnioski-o-swiadczenia-przez-internet-od-2016-r.html
http://praca.gazetaprawna.pl/artykuly/906717,od-2016-wnioski-o-zasilki-przez-internet.html

(fot. eguk.com.pl)

Dla dobra oświaty i sztuki. Nowelizacja prawa autorskiego.

Nowelizacja prawa autorskiego przygotowana przez resort kultury, ma na celu przystosowanie  polskich przepisów do tych, jakie obowiązują w prawie unijnym. Sprawi to, że dostęp do utworów i innych dóbr kultury będzie łatwiejszy. Dzięki tej nowelizacji możliwe będzie korzystanie z utworów osieroconych i niedostępnych w obrocie handlowym. Wydawanie utworów, które znajdują się w domenie publicznej, będzie dozwolone a opłaty na rzecz Funduszu Promocji Twórczości odejdą w niepamięć.

Prawo pozwala na korzystanie bez zgody autora z jego twórczości tylko w wyjątkowych sytuacjach.
Nowelizacja natomiast uściśla przepisy związane z prawem do darmowego i bezlicencyjnego wykorzystania dzieł literackich, muzycznych czy też firmowych do celów naukowych. Skorzystają na tym państwowe i prywatne przedszkola, szkoły, stowarzyszenia młodzieżowe i artystyczne. Korzystanie z dóbr kultury będzie łatwiejsze. Zmiany dotyczą także wprowadzenia wynagrodzeń dla osób, które wypożyczają swoje utwory bibliotekom publicznym.

                                            (Image of Stuart Miles at FreeDigitalPhotos.net)

źródło:
• http://www4.rp.pl/Rzecz-o-prawie/310049994-Piraci-praw-autorskich-Trybunal-po-waszej-stronie.html
• http://www.polskieradio.pl/42/273/Artykul/1472553,Duza-nowelizacja-prawa-autorskiego-prezydent-podpisal-ustawe

Jak podzielić majątek po rozwodzie?

Ślub to wydarzenie nie tylko emocjonalne i rodzinne. Od tej pory dwie osoby zobowiązane są wobec siebie także majątkowo, bowiem od dnia ślubu następuje ustawowa wspólność majątkowa.

Życie jednak pisze swoje scenariusze dlatego wiele osób może się zastanawiać nad tym, kiedy można dokonać podziału wspólnego majątku? Zasadniczo wygląda to tak, że rozwód lub separacja jest momentem, kiedy wspólność ta ustaje. Nie są to jednak jedyne możliwości, bowiem już w sprawie o rozwód może nastąpić podział majątku wspólnego.

Według przepisów kodeksu rodzinnego, podziału można dokonać już podczas jednego postępowania jednak jest to wyjątkowa sytuacja. Sprawa o rozwód w pierwszej kolejności jest rozpatrywana przez sąd okręgowy, dopiero później sąd rejonowy zajmuje się podziałem majątku.

Kiedy więc może nastąpić podział majątku w sprawie o rozwód? Dzieje się tak jedynie w przypadkach, które nie spowodują zwłoki w postępowaniu. Oznacza to właściwie tyle, że nie może być żadnego sporu między małżonkami odnośnie wartości poszczególnych dóbr i ich własności.

Wcześniejszy podział majątku jest ułatwiony jeśli przed zawarciem małżeństwa została zawarta umowa o rozdzielności majątkowej. W takim przypadku rozdzielność majątkowa może obejmować strony ciągle tkwiące w związku małżeńskim. Chcąc tego dokonać należy zawrzeć umowę zawartą w formie aktu notarialnego mówiącą o rozdzielności majątkowej w małżeństwie.

Sądowe ubezwłasnowolnienie lub stwierdzenie upadłości jednego z małżonków także może spowodować ustanie ustawowej wspólności majątkowej.