Niekaralne formy korupcji

Zjawisko korupcji znane już było w okresie kształtowania się pierwszych struktur władzy. Najważniejszym aktem prawnym, na podstawie którego zwalcza się przestępczość korupcyjną, jest kodeks karny. Istnieją jednak także niekaralne formy korupcji, możemy zaliczyć do nich nepotyzm, kumoterstwo i konflikt interesów.

Pierwsze z wymienionych – nepotyzm i kumoterstwo, są ze sobą niejako powiązane. Nepotyzm to nadużywanie zajmowanego stanowiska poprzez protegowanie krewnych, którego podstawowym wyznacznikiem jest tak zwana bezpośrednia podległość służbowa.


Natomiast kumoterstwo to faworyzowanie oparte nie na pokrewieństwie, ale na powiązaniach towarzyskich. Protegowane są osoby, które najczęściej nie posiadają odpowiednich zdolności lub kwalifikacji.


Ostatnią wymienioną na wstępie bezkarną formą korupcji jest konflikt interesów. Został on zdefiniowany jako pełnienie przez osobę publiczną, albo członków jej najbliższej rodziny, funkcji lub utrzymywanie kontaktów o charakterze prywatnym, które wpływać mogą na treść urzędowych zachowań w sposób mogący rodzić wątpliwości co do ich bezstronności. Konflikt interesów niestety jest powszechny, przejawia się w różnych formach i występuje na wszystkich szczeblach działań gospodarczych, politycznych, administracyjnych.


Niestety biznes jest ogromnie podatny na korupcję i daje wiele możliwości dla nieuczciwych zachowań.

Wycofanie koncesji na alkohol

Działalność w branży gastronomicznej ma to do siebie, że sprzedaż alkoholu jest jej nieodłącznym elementem i trudno sobie wyobrazić np. ogródek piwny bez piwa. Sprzedaż alkoholu obecna jest w przydrożnym pubie, dyskotece czy w eleganckiej restauracji i hotelu. Jednak koncesje na alkohol można równie szybko stracić co ją zyskać. Do obowiązków Organu wydającego decyzję należy pisemnie pouczenie o warunkach prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych oraz o tym, w jakich sytuacjach zezwolenie może zostanie cofnięte. Aby nie utracić przysługującego prawa sprzedaży alkoholu wystarczy przestrzegać kilku prostych zasad.

Do powszechnie panujących sytuacji, w których zezwolenie na alkohol może zostać cofnie jest nieprzestrzeganie określonych w Ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Ustawodawca zalicza do nich: sprzedaż nieletnim, nietrzeźwym, czy sprzedaż na kredyt lub pod zastaw. Co więcej oprócz przestrzegania określonych zasad sprzedaży alkoholu trzeba także pilnować porządku i spokoju w obrębie swojego lokalu. Brak reakcji na zakłócanie porządku przy lokalu przynajmniej 2 razy w ciągu 6 miesięcy oczywiście także może skutkować cofnięciem zezwolenia. Dodatkowo alkohol musi być zakupiony z legalnego źródła, zakup alkoholu z nielegalnego źródła, czyli takiego gdzie dana osoba nie ma odpowiednich zezwoleń na hurtową sprzedaż alkoholu także grozi utrata zezwolenia. 

 

Wskazane aspekty to tylko najczęstsza grupa występujących zjawisk. Pozostałe kwestie związane ze sprzedażą napojów alkoholowych regulowane są przepisami Ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz stosownymi uchwałami i zarządzeniami rady gminy/miasta.

Przestępczość nieletnich

Przestępczość nieletnich jest zjawiskiem obserwowanym i rejestrowanym bardzo często. Niestety najczęściej występującymi czynnikami sprawczymi przestępczości nieletnich są nieprawidłowości i błędy wychowawcze popełniane w rodzinie i szkole, negatywne oddziaływanie grup rówieśniczych oraz warunki i właściwości osobiste nieletnich. 

 

Źródła zachowań nieletnich należy doszukiwać się już w ich najbliższym otoczeniu - w rodzinie. Rodzina jest środowiskiem najwcześniej oddziałującym na osobowość dziecka i ma decydujący wpływ na jego kształtowanie, zarówno w aspekcie pozytywnym jak i niestety negatywnym. Różne mechanizmy oddziaływania rodziny wpływają na społeczne nieprzystosowanie dziecka. Negatywna atmosfera rodzinna jest najczęściej związana ze złym pożyciem rodziców, czy też rozbiciem rodziny, alkoholizmem, konkubinatem, złym stosunkiem do dzieci. W takiej to rodzinie nieletni ma przeświadczenie, że nie jest kochany - brakuje mu poczucia miłości, bezpieczeństwa, solidarności z bliskimi osobami czy rówieśnikami. Taka rodzina stwarza większe zagrożenie dla prawidłowego rozwoju psychicznego i społecznego dziecka przez co też nie jest w żaden sposób ono kontrolowane i popada w złe towarzystwo. Natomiast często w grupie kolegów znajduje uznanie i zaczyna kierować się w życiu normami i zasadami przyjętymi od innych, niestety nowe nawyki często przyczyniają się do łamania prawa. 

 

Wśród wielu elementów determinujących przestępczość nieletnich wymienić należy takie jak: ™

- chęć zdobycia pieniędzy lub innych korzyści materialnych, ™

- zaimponowanie innym, chęć realizowania się w grupach nieformalnych, ™

- powielanie wzorców i zachowań, mających swoje źródło w domu rodzinnym,

- poczucie bezkarności za wcześniejsze czyny oraz poszukiwanie akceptacji, nie mogących znaleźć oparcia i poczucia bezpieczeństwa wśród rodziców lub opiekunów. 

 

Przestępczość nieletnich przedstawia ostry problem społeczny, którego nie wolno lekceważyć. Przybiera on coraz to drastyczniejsze formy i przestępcy również są coraz to młodsi.

W postępowaniu z nieletnimi stosuje się Ustawę o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia 26 października 1982 r. Ustawa ta określa m. in.: kompetencje sądu rodzinnego w postępowaniu w sprawach nieletnich, środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości nieletnich, tryb postępowania w sprawach nieletnich oraz postępowania wykonawczego i odwoławczego, a także zasady stosowania środków poprawczych.

Warto w młodym wieku zwalczać nawyki przestępczości w człowieku niż pozwolić na zakorzenienie się się tego zjawiska.

Warunkowe umorzenie postępowania karnego

Warunkowe umorzenie postępowania karnego uregulowane zostało w art. 66 Kodeksu Karnego. Określone zostało jako szczególny środek odpowiedzialności karnej, który zakłada poddanie sprawcy przestępstwa próbie. Oznacza to, że warunkowo można umorzyć postępowanie karne, w przypadku stwierdzenia, iż sprawdza popełnił przestępstwo - sąd w takiej sytuacji nie skazuje sprawcy jednak nakłada na niego obowiązki, które jest on zobowiązany spełnić. Omawiane umorzenie jest rodzajem swoistej szansy jaką daje państwo sprawcy.

Istotnym bonusem w takiej sytuacji jest tzw. „czysta karta” - osoba przeciwko, której warunkowo umorzono postępowanie karne pozostaje niekarana i może otrzymać zaświadczenie o swojej niekaralności. Co prawda w stosunku do takiej osoby w Krajowym Rejestrze Karnym zostaje dokonana adnotacja dotycząca jej warunkowego umorzenia postanowienia jednak warto zaznaczyć ze nie jest to jednoznaczne z wpisem o skazaniu tej osoby.

W celu stwierdzenia warunkowego umorzenia postępowania karnego jest spełnienie i wykazanie spełnienia się następujących przesłanek:

- dane przestępstwo nie jest zagrożone karą wyższą niż 5 lat pozbawienia wolności;

- wina sprawcy i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne;

- okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości;

- sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne;

- właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz jego postawa i dotychczasowy sposób życia uzasadniają przekonanie, że będzie przestrzegał porządku prawnego w przyszłości - w szczególności nie popełni już przestępstwa.

Tak jak zostało już wspomniane wcześniej warunkowe umorzenie postępowania karnego wiąże się z zobowiązaniem oskarżonego do wskazanych obowiązków, którymi często jest naprawienie wyrządzonej szkody. Innymi fakultatywnymi obowiązkami może być zobowiązanie oskarżonego do: przeproszenia poszkodowanego, wykonania świadczeń alimentacyjnych, zakaz prowadzenia pojazdów na określony czas bądź świadczenie pieniężne.

Warunkowe umorzenie postępowania karnego z pewnością daje możliwość resocjalizacji sprawcy.

Jak skutecznie walczyć z stalkingiem?

Tytułowy stalking określany jest jako uporczywe nękanie bądź prześladowanie ofiary. Zgodnie z kodeksem karnym stanowi przestępstwo, za które grozi kara pozbawienia wolności nawet do dziesięciu lat. Zagadnienie zostało zawarte w art. 190a Kodeksu Karnego, jako przestępstwo przeciwko wolności człowieka.

Za uporczywe nękanie przyjmuje się prześladowanie, dokuczanie innej osobie, głuche lub obraźliwe telefony, niechciane sms-y oraz e-maile, śledzenie, obserwowanie, nachodzenie itp. W obecnych czasach przy rozpowszechnionej obecności portali społecznościowych, trzeba wspomnieć, że także w tym zakresie możemy mieć do czynienia ze stalkingiem. W sytuacji gdy ktoś wykorzystuje wizerunek innej osoby lub jej dane osobowe w celu wyrządzenia szkody majątkowej lub osobistej także podlega karze do 3 lat pozbawienia wolności.

Zatem jak uchronić się od stania się ofiarą stalkingu?

Przede wszystkim należy wyrazić swój sprzeciw w stosunku do osoby nękającej. Ważne jest także aby całkowicie zignorować taką osobę, nie wdawać się w żądne dyskusje i nie prowokować dalszych kroków. Mimo to jeśli nękanie będzie się nasilać trzeba koniecznie zabezpieczyć wszystkie dowody: zachować smsy, bilingi telefoniczne, nagrywać rozmowy.

Przestępstwo nękania jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego, co w praktyce oznacza, że do wszczęcia postępowania konieczne będzie zawiadomienie organów ścigania przez osobę tym przestępstwem pokrzywdzoną. W postępowaniu tym niezbędne są wszelkie dowody potwierdzające zaistniałe zjawisko w stosunku do pokrzywdzonej osoby.

Jakie są konsekwencje za naruszenie zasad ochrony informacji niejawnych?

Sfera ochrony informacji niejawnych jest niezwykle ważna w wielu dziedzinach. Informacje niejawne występują zarówno w przedsiębiorstwach jaki i w instytucjach państwowych, bezapelacyjnie w każdym aspekcie powinny być odpowiednio chronione.

Ochrona informacji niejawnych w Rzeczypospolitej Polskiej unormowana jest Ustawą o ochronie informacji niejawnych z 5 sierpnia 2010 r. oraz aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie tego aktu prawnego. W przypadku jego naruszenia, w zakresie objętym przepisami Kodeksu Karnego, wchodzi w grę popełnienie określonych przestępstw.

Przestępstwa przeciwko ochronie informacji niejawnych zostały wyodrębnione w Kodeksie Karnym:

- ujawnienie informacji stanowiącej tajemnicę państwową lub służbową, 

- bezprawne uzyskanie informacji - kradzież informacji,

- naruszenie prawa do zapoznania się z informacją poprzez jej zniszczenie uszkodzenie lub

uniemożliwienie dostępu,

- dywersja informatyczna.

Kodeks karny nakłada sankcje za naruszenie zasad ochrony informacji niejawnych. Zgodnie z art. 1, §1 k.k. odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto popełnił czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w momencie jego popełnienia. Karami za ujawnienie lub niezgodne z przepisami wykorzystanie informacji niejawnych w zależności od klauzuli poufności oraz popełnionego czynu przewidziana jest grzywna bądz kara ograniczenia lub pozbawienia wolności nawet do lat 8. 

Artykuły Kodeksu karnego umożliwiają kumulację z innymi przepisami, przewidzianymi poza kodeksem, sankcjonujące naruszenie tajemnicy.

(fot. http://administracja.sgh.waw.pl/pl/SSPOiOIN/Strony/default.aspx)

Kiedy mamy do czynienia z domniemaniem niewinności?

Korzeni domniemania niewinności możemy doszukać się już w Konstytucji RP gdzie wskazano, że: "każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu" (art. 42 ust. 3).

Zasada domniemania niewinności (PRAESUMPTIO BONI VIRI) jest jedną z naczelnych zasad postępowania karnego. Jest ona niezmiernie ważna dla każdej osoby, która staje w obliczu ostrzeżenia za naruszenie prawa. W jej myśl oskarżonego uważa się za niewinnego do czasu aż jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu. Warto być świadomym, iż w myśl kodeksu postępowania karnego oskarżony do czasu udowodnienia mu winy jest objęty właśnie zasadą domniemania niewinności, a nie dających się usunąć wątpliwości nie wolno rozstrzygać na niekorzyść oskarżonego.

Do czasu wydania prawomocnego wyroku nie można przesądzać o kwestii winy oskarżonego, a w czasie postępowania procesowego oskarżony powinien być traktowany jako niewinny, bez względu na przytłaczające dowody winy. Warto także podkreślić, że na arenie międzynarodowej domniemanie niewinności gwarantuje m. in. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Europejska Konwencja Praw Człowieka.

(fot. http://www.infor.pl/prawo/prawo-karne/dowody/703218,galeria,Zasada-domniemania-niewinnosci.html)